کره شمالی- بهشت مستضعفان جهان!!! (چند مستند جالب درباره کره شمالی)

مدتها بود که دل و دماغ نوشتن نداشتم و همه اش از خودم می پرسیدم که این چه مملکتی است که ما داریم؟ این وضع بود و بود تا آخر هفته پیش که توفیقی دست داد تا چند مستند جالب و آموزنده درباره زندگی در کشور دوست و برادر کره شمالی ببینم. من قبلا هم چیزهایی در باره کره شمالی خوانده بودم (از جمله این نوشته) ولی فکر نمی کردم آش این قدر شور باشد؛ خدا وکیلی اگر به طور تصادفی پنج دقیقه از هر یک از چند ساعت ویدئویی را که دیدم- و اینجا گذاشته ام- انتخاب کنید و ببینید خدا را صد هزار بار شکر خواهید کرد که افتخار شهروندی جمهوری فخیمه اسلامی ایران را دارید و در بهشت کارگران و مستضعفان جهان- جمهوری دموکراتیک خلق کره- زندگی نمی کنید.

ویدئوی اول مستند یک ساعته نشنال جئوگرافی (National Geography) درباره این بهشت کارگران دنیاست، لیزا لینگ خبرنگار امریکایی با جا زدن خود به عنوان عضوی از تیم پزشکی یک جراح چشم مشهور به این کشور رؤیایی سفر می کند و دیده هایش را با دوربین کوچکی که پنهانی با خود به همراه برده به تصویر می کشد. گذشته از میزان غیر قابل باور فقر و فلاکتی که مردم کره شمالی به آن دچارند، آنچه بیش از هر چیز در این مستند جلب توجه می کند وسعت و عمق شستشوی مغزی شهروندان کره شمالی است. در حالی که سیاست های حزب حاکم کشور را به چنان فلاکتی انداخته که در نتیجه اش هزاران نفر به دلیل فقدان پایه ای ترین فناوریهای پزشکی بینایی شان را از دست داده اند، نابینایانی که به واسطه عمل انسان دوستانه این پزشک نپالی بینایی شان را به دست می آورند نخستین کاری که می کنند تعظیم در برابر تمثال «رهبر معظم» و تشکر از اوست، همان رهبر معظمی که در حقیقت مسؤول تمام بدبختیهای شان است. در همین مستند پیرزن سالخورده ای را نشان می دهد که به خاطر آب مروارید نابینا شده است و در جواب خبرنگار که از او می پرسد چرا می خواهد بینایی اش را به دست آورد می گوید که «می خواهد یک بار دیگر چهره رهبر انقلاب را ببیند».

ویدئوی دوم هم مستندی است درباره کره شمالی که در دهه نود ساخته شده است که باز در نوع خودش جالب است؛ مثلا نشان می دهد که مردم کره شمالی صبحها با صدای آژیر بیدارباش از خواب بیدار می شوند. در این مستند چیزهای جالبی در باب داستان سرایی ها- و به قول خودمان معجزات و کراماتی- که به رهبر پیشین و فعلی کره شمالی نسبت می دهند بیان می شود. فکر می کنم بیشتر خوانندگان بدانند که وقتی کیم ایل سونگ از دنیا رفت خبرگزاری رسمی کره شمالی اعلام کرد که او نمرده بلکه به خورشید پیوسته است (در این مستند قسمتی از برنامه تلویزیون دولتی کره شمالی که در آن این ادعا مطرح می شود آورده شده است.) اما نکته جالبتر کرامتی است که به کیم جونگ ایل- پسر کیم ایل سونگ و رهبر فعلی کره شمالی- نسبت می دهند و آن به زمان تولد این اعجوبه هزاره دوم! برمی گردد؛ گویا چنین نقل شده روزی که این رهبر فرزانه در کلبه محقر کوهستانی ای به دنیا می آمده است سربازانی که در آن اطراف بوده اند احساس می کنند که اتفاق خارق العاده ای در حال وقوع است و جمله ای را روی تنه درختی که در آن نزدیکیها بوده حک می کنند، پس از چندی این درخت به زیارتگاه مردم «رهبر دوست» کره شمالی تبدیل می شود تا اینکه گذر چند دانشمند ژاپنی به این زیارتگاه می افتد که از بد حادثه گیاه شناسی هم در بین شان حضور داشته است. آن گیاه شناس با بررسی درخت متوجه می شود که آن درخت نمی توانسته در پنجاه سال پیش از آن- که آن داستان ادعایی رخ داده- وجود داشته باشد چه رسد به اینکه کسی بخواهد روی تنه آن شعاری بنویسد. با مطرح شدن این شبهه راهنمایان همراه این گروه ژاپنی دست و پایشان را گم می کنند. گویا پس از این حادثه درخت مزبور را قطع کردند و دیگر بعد از آن کسی را به این زیارتگاه راه ندادند. (جالب اینجاست که عده ای در اصالت تولد کیم جونگ ایل در آن منطقه کوهستانی تردید دارند و گمان شان بر این است که او در یک اردوگاه نظامی در اتحاد جماهیر شوروی به دنیا آمده است.)

این دو ویدئو هم مربوط به مستند بی.بی.سی. درباره زندگی عادی در کره شمالی است. از نکات جالبی که در این دو ویدئو می توان دید سیستم آموزش کره شمالی است که در آن قسمت عمده ای از وقت دانش آموزان را صرف آموزش مزخرفاتی در باب اهمیت و قدرت های ماوراء طبیعی رهبر معظم می کنند و دانش آموزان مجبورند ساعتها برای شرکت در برنامه های عمومی که در مناسبتهای انقلابی اجرا می شود تمرین کنند. اما شاید جالب ترین نکته این مستند ۲۰ دقیقه ای رادیوهای مدار بسته آپارتمان های پیونگ یانگ باشد که قایل خاموش کردن نیستند و فقط می توان صدایشان را کم کرد، صحنه ای که من را بی اختیار به یاد کتاب ۱۹۸۴ انداخت!

در این بهشت کارگران با هر نوع مخالفت و دگراندیشی سیاسی با شدیدترین نحو ممکن برخورد می شود. نکته مهمی که کره شمالی را از بسیاری از دیکتاتوری های دیگر متمایز می کند این است که در این کشور این فقط دگر اندیشان نیستند که مجازات می شوند بلکه تمامی اعضای خانواده آنان تا سه نسل مجازات می شوند و این مجازات شامل اقامت در اردوگاههای کار اجباری می شود، اردوگاههایی که ساکنانش مردگان متحرکی هستند که قرار نیست هیچ وقت از آنجا خارج شوند از این رو بر خلاف شهروندان عادی کره شمالی حتی مورد تعلیمات ایده ئولوژیک نیز قرار نمی گیرند و تنها مهارت های پایه ای مانند خواندن و نوشتن را به آنها می آموزند به گونه ای که کسانی که در این اردوگاهها به دنیا آمده اند حتی نمی دانند کیم ایل سونگ و کیم جونگ ایل چه کسانی هستند. چند وقت پیش گزارشی را در نیویورک تایمز خواندم که در باره شین دونگ هیوک (Dong-hyuk Shin)، یکی از کسانی که از کمپ شماره ۱۴- یکی از مخوف ترین اردوگاه های کار اجباری کره شمالی- گریخته بود. ویدئوی زیر سخنرانی همین فرد در یک مجمع حقوق بشری است، جالب است بدانید که او در کمپ شماره ۱۴ به دنیا آمده است و جرمش هم این بوده که گویا پدر بزرگ اش در جنگ کره با جنوبی ها همکاری می کرده است.  فرار او نه برای به دست آوردن چیزهایی مثل آزادی بلکه صرفا برای این بوده که بتواند غذای کافی بخورد و از کتک خوردنهای پیاپی درون کمپ رهایی پیدا کند. نکته تکان دهنده داستان اینجاست که او بزرگترین شوک زندگی اش را زمانی می داند که با موفقیت از کمپ گریخته و به یکی از روستاهای اطراف کمپ پناه برده است و آنجا مشاهده کرده که مردم- شهروندان عادی کره شمالی- می توانند لباسهای با رنگهای مختلف بپوشند و آزادانه تردد کنند و هر غذایی که بخواهند بخرند. به عبارت دیگر وضعیت اردوگاههای کار اجباری چندان اسفبار است که زندگی شهروندان عادی کره شمالی در مقایسه با آن به بهشتی رؤیایی شباهت دارد.

مستند پایانی که در این نوشتار معرفی می شود در باره فعالیتهای تبلیغاتی دولت کره شمالی است. گویا این نوابغ با همکاری یک شارلاتان اسپانیایی به نام آلخاندرو د بنوس گروهی به نام انجمن دوستی کره راه انداخته اند که هدفش آشنا کردن مردم کشورهای دیگر با کره شمالی است. (تنها سایت رسمی دولت کره شمالی را که به زبان انگلیسی است همین انجمن اداره می کند.) این انجمن چند بار در سال تورهای ۲۰ نفره ای را به مقصد کره شمالی برگزار می کند که مشتریانش بیشتر چپ های افراطی و ضد امپریالیسم کشورهای غربی هستند. این مستند در باره یکی از همین تورهاست که در آن خبرنگار ای.بی.سی. نیز با این گروه همراه می شود. این تور دوازده روزه پر است از صحنه سازی های نخ نما شده ای که برای کسانی که در کشورهایی با رژیم های ایده ئولوژیک زندگی کرده اند آشناست. یک از افراد حاضر در تور که از ساکنان شوروی سابق است مرتب به مقایسه بین کره شمالی و شوروی سابق می پردازد و صحت و اصالت اطلاعات ارائه شده را مورد تردید قرار می دهد. جالب است که بیشتر حاضران در این گروه به تدریج نسبت به صحت تصاویر ارائه شده دچار تردید می شوند و در پایان تور نیز اتفاقات جالبی برای خبرنگار امریکایی گروه می افتد که دیدنش خالی از لطف نیست.